Italy’s Rome Court Strikes Down Dublin Transfer After Finding Severe Breaches of Information Duties

 Italy’s Rome Court Strikes Down Dublin Transfer After Finding Severe Breaches of Information Duties

In a significant ruling that may reshape how European authorities conduct Dublin procedures, the Tribunal of Rome has annulled a transfer order issued under the Dublin III Regulation after identifying serious violations of the applicant’s right to receive proper information during the procedure.

The decision, dated 18 November 2025 and recorded under General Docket Number 37474/2025, concerns an applicant whose transfer to Slovenia had been ordered by Italy’s Dublin Unit. The court found that the administration had failed to comply with the core informational duties established in Articles 4 and 5 of Regulation (EU) No. 604/2013, which require authorities to provide clear, accessible and complete information to asylum applicants and to conduct a meaningful personal interview before adopting a transfer decision.

Central to the court’s reasoning was the nature and purpose of the personal interview. According to established case law of the Court of Justice of the European Union, the interview is not a mere formality. It must be conducted in a language the applicant understands, in conditions guaranteeing privacy, and must allow the person to present individual circumstances that may influence the determination of the responsible Member State. Moreover, the interview must be faithfully summarised in writing, ensuring transparency and enabling effective judicial review.

In the case examined by the Tribunal of Rome, the administration produced only a standardised form containing the applicant’s personal details and address, with no record of the questions asked, the answers provided, or any substantive element of the interview. The court held that such a form does not fulfil the requirements of Article 5 and is legally comparable to the absence of an interview altogether.

Based on both European and national jurisprudence, the lack of a valid interview results in the automatic annulment of the transfer decision. The court also ruled out the possibility of remedying the administration’s failure through a judicial hearing, as this would conflict with the accelerated structure of the Dublin mechanism and its requirement for rapid identification of the competent State.

Consequently, the Tribunal declared that Italy must assume responsibility for examining the applicant’s claim for international protection.

This decision reinforces a growing trend across Europe: courts are increasingly insisting that Dublin procedures respect not only their formal structure but also the substantive guarantees necessary to protect applicants’ rights. The ruling sends a clear message that procedural shortcuts are incompatible with the standards imposed by EU law.

---

Avv. Fabio Loscerbo

La natura sostanziale degli obblighi informativi nel sistema Dublino: nota al decreto del Tribunale di Roma del 18 novembre 2025 (Ruolo Generale 37474/2025)

 La natura sostanziale degli obblighi informativi nel sistema Dublino: nota al decreto del Tribunale di Roma del 18 novembre 2025 (Ruolo Generale 37474/2025)

Abstract
Il presente contributo analizza il decreto del Tribunale di Roma, Sezione Diritti della Persona e Immigrazione, del 18 novembre 2025 (Ruolo Generale 37474/2025), che ha annullato un provvedimento di trasferimento adottato dall’Unità Dublino per violazione degli obblighi informativi previsti dagli articoli 4 e 5 del Regolamento (UE) n. 604/2013. La decisione offre l’occasione per riflettere sulla portata sostanziale delle garanzie partecipative del richiedente protezione internazionale e sul rilievo attribuito dalla giurisprudenza europea e nazionale alla corretta esecuzione del colloquio personale.

1. Introduzione
L’evoluzione giurisprudenziale degli ultimi anni ha ridefinito in profondità il ruolo delle garanzie informative nel procedimento di determinazione dello Stato competente ai sensi del Regolamento (UE) n. 604/2013. A partire dalla sentenza della Corte di Giustizia del 30 novembre 2023, il colloquio previsto dall’art. 5 ha assunto connotati sempre più marcati di strumento sostanziale, essenziale per garantire al richiedente l’effettiva possibilità di partecipare al procedimento e di incidere sul suo esito.

Il decreto del Tribunale di Roma del 18 novembre 2025 si colloca pienamente lungo questa direttrice interpretativa, ribadendo che gli obblighi informativi non possono essere assolti in modo meramente formale, né possono essere surrogati da altri atti del procedimento di asilo. Il mancato svolgimento di un colloquio conforme ai requisiti europei determina un vizio insanabile e, come nel caso di specie, l’annullamento automatico della decisione di trasferimento.

2. Il quadro normativo di riferimento
Il sistema delineato dal Regolamento Dublino III attribuisce un ruolo centrale alle garanzie informative. L’art. 4 impone all’autorità procedente di consegnare un opuscolo informativo che illustri in modo chiaro la logica del meccanismo Dublino, i criteri di competenza, i diritti del richiedente e le fasi del procedimento.
L’art. 5, a sua volta, disciplina il colloquio personale, prevedendo che esso sia effettuato prima dell’adozione della decisione, in una lingua comprensibile, in condizioni di adeguata riservatezza, e con redazione di una sintesi scritta che riporti le principali informazioni fornite dal richiedente.

La giurisprudenza europea ha ormai precisato, in modo inequivoco, che il colloquio non può essere confuso né assorbito dagli adempimenti previsti per la domanda di protezione internazionale (come la compilazione del modello C3). La sua funzione è autonoma e finalizzata a consentire al richiedente di partecipare all’accertamento dello Stato competente.

3. La decisione del Tribunale di Roma del 18 novembre 2025
Nel caso esaminato dal Tribunale di Roma, l’amministrazione aveva prodotto un modulo standardizzato privo di qualsiasi riferimento alle dichiarazioni rese dall’interessato. Dal documento risultavano soltanto le generalità e il domicilio, senza alcuna sintesi del contenuto della presunta audizione.

Secondo il Tribunale, tale modulo non soddisfa i requisiti dell’art. 5 del Regolamento. Esso equivale, di fatto, alla mancata esecuzione del colloquio personale. La violazione incide su una garanzia di rango sostanziale e determina un vulnus diretto al diritto di difesa previsto dall’art. 47 della Carta dei diritti fondamentali dell’Unione europea.

Il giudice ha inoltre escluso la possibilità di sanare il vizio attraverso un’audizione in sede giurisdizionale, in quanto la struttura acceleratoria del procedimento Dublino mira a una rapida individuazione dello Stato competente, senza sovrapposizioni fra fase amministrativa e fase giudiziale. Pertanto, la garanzia partecipativa deve essere realizzata nella fase amministrativa, non successivamente.

4. La portata sistemica del provvedimento
La decisione del Tribunale di Roma conferma un orientamento sempre più solido: nel sistema Dublino le garanzie informative costituiscono condizioni di legittimità del provvedimento di trasferimento. La loro violazione dà luogo a un vizio sostanziale, non sanabile attraverso attività processuali integrative.

Il provvedimento assume rilievo non solo per il caso specifico, ma anche per il più ampio contesto del contenzioso Dublino. L’obbligo di redigere una sintesi del colloquio dettagliata e aderente alle dichiarazioni rese rappresenta un presidio essenziale per l’effettività del diritto di difesa. La mancata osservanza di tale obbligo priva il richiedente della possibilità di far valere elementi individuali idonei a influire sulla decisione finale e, in definitiva, compromette la legittimità dell’intero procedimento.

5. Conclusioni
Il decreto del Tribunale di Roma del 18 novembre 2025 appare pienamente coerente con la giurisprudenza europea e nazionale che, negli ultimi anni, ha rafforzato il principio secondo cui le garanzie partecipative nel procedimento Dublino costituiscono un nucleo essenziale del diritto alla protezione internazionale.
La corretta esecuzione del colloquio personale non è un atto meramente formale, ma un passaggio decisivo volto a garantire un effettivo controllo sulla determinazione dello Stato competente.
Il mancato rispetto degli obblighi informativi conduce, inevitabilmente, all’annullamento della decisione di trasferimento e alla riaffermazione del ruolo sostanziale delle garanzie procedimentali nel diritto dell’immigrazione europeo.

---

Avv. Fabio Loscerbo

عنوان الحلقة: لمّ شمل الوالدين الذين تجاوزوا الخامسة والستين ووجود الأبناء الآخرين في بلد الأصل: محكمة روما توضّح الشروط

 عنوان الحلقة:

لمّ شمل الوالدين الذين تجاوزوا الخامسة والستين ووجود الأبناء الآخرين في بلد الأصل: محكمة روما توضّح الشروط

---

بودكاست – قانون الهجرة
صباح الخير، أنا المحامي فابيو لوسيربو، وهذه حلقة جديدة من بودكاست قانون الهجرة.
نناقش اليوم حُكمًا مهمًا يتناول مسألة كثيرًا ما تكون حاسمة في إجراءات لمّ الشمل العائلي: وضع الوالدين الذين تجاوزوا الخامسة والستين من العمر، ودور الأبناء الآخرين الذين ما زالوا مقيمين في بلد الأصل. يدور الحديث عن قرار محكمة روما، دائرة حقوق الشخص والهجرة، الصادر في 20 نوفمبر 2025، في الدعوى المسجّلة بالـ رقم 27916 لسنة 2025.

كانت الدعوى مقدّمة من مواطن مغربي يحمل تصريح إقامة طويل الأمد في الاتحاد الأوروبي، وكان قد حصل من المكتب الموحّد للهجرة في محافظة روفيغو على إذن لمّ الشمل لوالديه معًا. ومع ذلك، رفضت السفارة الإيطالية في المغرب إصدار تأشيرة الدخول لوالدته، بحجة عدم توافر المتطلبات المنصوص عليها في المادة 29 من قانون الهجرة.

وقد أيّدت المحكمة قرار الرفض، موضّحة نقطة غالبًا ما تُسبّب التباسًا: التمييز بين صفة "الوالد المُعال" وصفة "الوالد الذي تجاوز الخامسة والستين"، وهما صفتان بديلتان وليستا متلازمتين. فعندما يتجاوز الوالد الخامسة والستين، لا ينظر المشرّع إلى وضعه المالي، بل إلى وجود أبناء آخرين في بلد الأصل قادرين على رعايته.

وفي القضية محل البحث، كان للوالدة ثمانية أبناء، كما ظهر من "دفتر العائلة" المرفق بالأوراق. وفي مثل هذه الحالة، تشترط القواعد القانونية تقديم إثباتات واضحة: يجب على مقدّم الطلب أن يثبت أنّ الأبناء الآخرين لا يقيمون في المغرب، أو أنّهم—حتى لو كانوا مقيمين هناك—غير قادرين على رعاية والدتهم بسبب ظروف صحية خطيرة ومثبتة.

أما شهادة الإعالة العائلية التي قدّمها صاحب الطلب، فلم تُعتبر كافية، لأنها تُظهر الجانب المالي فقط، ولا تُبيّن القدرة الفعلية على تقديم الرعاية. فالنص القانوني لا يقوم على معيار اقتصادي بحت، بل يأخذ بعين الاعتبار إمكانية الأبناء الآخرين توفير الرعاية الكاملة للوالد المتقدّم في السن.

وبغياب هذه الأدلة المطلوبة، قررت المحكمة رفض الدعوى.

شكرًا على الاستماع. كانت هذه حلقة جديدة من بودكاست قانون الهجرة. إلى اللقاء.

Reagrupación familiar de padres mayores de sesenta y cinco años y presencia de otros hijos en el país de origen: el Tribunal de Roma aclara los requisitos

 Título del episodio:

Reagrupación familiar de padres mayores de sesenta y cinco años y presencia de otros hijos en el país de origen: el Tribunal de Roma aclara los requisitos

---

Podcast – Derecho de Inmigración
Buenos días, soy el abogado Fabio Loscerbo y este es un nuevo episodio del pódcast Derecho de Inmigración.
Hoy analizamos una sentencia relevante porque interviene en un punto decisivo de los procedimientos de reagrupación familiar: la situación de los padres mayores de sesenta y cinco años y el papel de los demás hijos que permanecen en el país de origen. Se trata de la decisión del Tribunal de Roma, Sección Derechos de la Persona e Inmigración, depositada el 20 de noviembre de 2025, en el procedimiento inscrito con el número 27916 del año 2025.

El recurso se refería a un ciudadano marroquí, titular de un permiso de residencia de larga duración de la Unión Europea, que había obtenido del Sportello Unico per l’Immigrazione de la Prefectura de Rovigo la autorización para reagrupar a ambos padres. A pesar de ello, la Embajada de Italia en Marruecos había denegado el visado de entrada a la madre, alegando que no se habían acreditado los requisitos previstos en el artículo 29 del Texto Único de Inmigración.

El Tribunal confirmó la legitimidad de la denegación y aclaró un aspecto que a menudo genera incertidumbres: la distinción entre la condición de “progenitor a cargo” y la de “progenitor mayor de sesenta y cinco años”, que son alternativas y no acumulativas. Para los padres que superan los sesenta y cinco años, el legislador no toma en consideración los ingresos del progenitor, sino la posibilidad real de que existan otros hijos en el país de origen capaces de proporcionar asistencia.

En el caso analizado, la madre del recurrente tenía ocho hijos en total, tal como constaba en el libro de familia aportado a los autos. En esta situación, la ley exige una prueba específica: el solicitante debe demostrar que los demás hijos no residen en Marruecos, o que—si residen allí—se encuentran imposibilitados para asistir al progenitor por razones de salud graves y debidamente documentadas.

El certificado de cargas familiares presentado por el solicitante no se consideró suficiente, porque sólo acredita el aspecto económico y no el aspecto asistencial. La norma no se basa en una lógica meramente patrimonial: tiene en cuenta la capacidad global de los otros hijos para ocuparse del progenitor anciano.

Ante la falta de las pruebas necesarias, el Tribunal desestimó el recurso.

Gracias por escucharme. Este ha sido un nuevo episodio del pódcast Derecho de Inmigración. Hasta pronto.

 Title of the episode:

Family reunification for parents over sixty-five and the presence of other children in the country of origin: the Rome Tribunal clarifies the requirements

---

Podcast – Immigration Law
Good morning, I am lawyer Fabio Loscerbo and this is a new episode of the Immigration Law podcast.
Today we analyse an important judgment concerning a key issue in family reunification procedures: the situation of parents over sixty-five years of age and the role of the other children who remain in the country of origin. The reference is the decision of the Tribunal of Rome, Section for the Rights of the Person and Immigration, filed on 20 November 2025, in the proceedings registered under number 27916 of 2025.

The case concerned a Moroccan citizen, holder of a long-term EU residence permit, who had obtained the clearance for family reunification from the Single Immigration Desk of the Prefecture of Rovigo in order to bring both parents to Italy. Nevertheless, the Italian Embassy in Morocco refused the entry visa to his mother, arguing that the statutory requirements set out in Article 29 of the Consolidated Immigration Act had not been demonstrated.

The Tribunal confirmed the legitimacy of the refusal, clarifying a point that often generates uncertainty: the distinction between the condition of a “dependent parent” and that of a “parent over sixty-five years of age”, which are alternative and not cumulative. For parents who have passed the age of sixty-five, the legislator does not assess the parent’s income, but rather the actual possibility that other children in the country of origin can provide assistance.

In the case examined, the applicant’s mother had eight children in total, as shown by the family booklet filed in the proceedings. In such a situation, the law requires specific proof: the applicant must demonstrate that the other children do not reside in Morocco, or that—even if they do reside there—they are unable to assist the parent due to serious and documented health reasons.

The family-dependence certificate produced by the applicant was not considered sufficient, because it only attests to financial support and does not address the issue of actual personal assistance. The statutory rule is not based on a purely economic approach: it considers the overall ability of the other children to care for the elderly parent.

In the absence of the required evidence, the Tribunal rejected the application.

Thank you for listening. This was a new episode of the Immigration Law podcast. See you next time.

Yaşlı ebeveynler İtalya’daki çocuklarına kavuşamadığında: Yeni bir karar kuralları netleştiriyor

 Yaşlı ebeveynler İtalya’daki çocuklarına kavuşamadığında: Yeni bir karar kuralları netleştiriyor

Roma Mahkemesi’nin son kararı, İtalya’nın göç sisteminde en hassas konulardan birini yeniden gündeme taşıdı: yaşlı ebeveynlerin aile birleşimi yoluyla ülkeye kabulü. Mahkeme, 20 Kasım 2025 tarihli ve 2025 yılı 27916 sayılı dosyada verdiği kararla, ebeveyn birleşimi için yapılan vize başvurularında, ebeveynin diğer çocuklarının hâlâ menşe ülkede bulunmasının belirleyici bir unsur olduğunu bir kez daha teyit etti.

Dava, Avrupa Birliği uzun dönem oturum iznine sahip bir Fas vatandaşının başvurusuyla açılmıştı. Başvurucu, Rovigo Valiliği’ne bağlı Göç Bürosu’ndan her iki ebeveyni için aile birleşimi onayı almıştı. Ancak bu onaya rağmen İtalya’nın Fas Büyükelçiliği, annesine vize vermeyi reddetti ve yasal şartların karşılanmadığını belirtti. Büyükelçilik, özellikle önemli bir noktaya işaret etti: annenin toplam sekiz çocuğu vardı ve bunların bir kısmı hâlâ Fas’ta yaşamaktaydı.

Başvurucu, ebeveynlerinin kendisine ekonomik olarak bağımlı olduğunu gösteren bir aile yükümlülük belgesi sunarak itiraz etmeye çalıştı. Mahkeme bu itirazı kabul etmedi. Kararda, İtalyan göç mevzuatının iki farklı ve alternatif kategoriyi ayırdığı vurgulandı: “bakmakla yükümlü olunan ebeveyn” ve “altmış beş yaş üstü ebeveyn”. Bu ayrım basit bir teknik detay değil—hangi kanıtların sunulması gerektiğini belirler.

Bakmakla yükümlü olunan ebeveynlerde esas mesele mali ihtiyaçtır. Ancak ebeveyn altmış beş yaşını geçtiğinde ekonomik bağımlılık önemini yitirir. Bu kez değerlendirme, menşe ülkedeki diğer çocukların bakım sağlayıp sağlayamayacağına odaklanır. Mahkemeye göre, yasama organının bilinçli tercihi açıktır: ileri yaş, sadece maddi destek değil, fiziksel bakım ihtiyacını gündeme getirir.

Bu olayda başvurucu, Fas’ta yaşayan diğer çocukların, ciddi ve belgelenmiş sağlık nedenleri nedeniyle annelerine bakamayacak durumda olduklarını ispatlayamadı. Bu tür kanıtlar olmadığı için Mahkeme, büyükelçiliğin vizeyi reddetmesinin hukuka uygun olduğuna hükmetti ve başvuru reddedildi.

Bu karar, hukuki yaklaşımda istikrarlı bir çizgiyi teyit ediyor: yaşlı ebeveynler için aile birleşimi, yüksek düzeyde kanıt gerektirir. Başvurucular yalnızca ebeveynlerini maddi olarak destekleyebileceklerini değil, aynı zamanda menşe ülkesindeki diğer kardeşlerin bakım sorumluluğunu üstlenemeyecek durumda olduklarını da göstermek zorundadır.

Her ne kadar karar spesifik bir uyuşmazlığa ilişkin olsa da, mesajı daha geniş bir etkiye sahiptir. İtalya, aile birliğinin anayasal korunması ile göç yönetimi arasındaki dengeyi korumaya çalışırken, konsolosluk makamları ve mahkemeler özellikle yaşlı ebeveynlere ilişkin başvurularda katı bir kanıt standardı uygulamaya devam etmektedir.

---

Avv. Fabio Loscerbo

Kur prindërit e moshuar nuk mund t’u bashkohen fëmijëve të tyre në Itali: një vendim i ri sqaron rregullat

 Kur prindërit e moshuar nuk mund t’u bashkohen fëmijëve të tyre në Itali: një vendim i ri sqaron rregullat

Një vendim i fundit i Gjykatës së Romës ka vënë në qendër të vëmendjes një nga aspektet më të ndjeshme të sistemit të imigracionit në Itali: bashkimi familjar i prindërve të moshuar. Vendimi, i dhënë më 20 nëntor 2025 në një procedim të regjistruar me numrin 27916 të vitit 2025, konfirmon se prania e fëmijëve të tjerë në vendin e origjinës mbetet një faktor vendimtar në vlerësimin e kërkesave për vizë për bashkimin me prindërit.

Rasti ishte paraqitur nga një shtetas maroken me leje qëndrimi afatgjatë të Bashkimit Evropian. Ai kishte marrë autorizimin e nevojshëm nga Sportello Unico per l’Immigrazione pranë Prefekturës së Rovigos për të sjellë të dy prindërit në Itali. Megjithatë, pavarësisht këtij autorizimi, Ambasada e Italisë në Marok refuzoi vizën për nënën e tij, duke argumentuar se kërkesat ligjore nuk ishin plotësuar. Sipas ambasadës, çështja kyçe ishte se gruaja kishte tetë fëmijë gjithsej, disa prej të cilëve jetonin ende në Marok.

Aplikuesi u përpoq të kapërcente këtë pengesë duke paraqitur një certifikatë të ngarkesës familjare, ku vërtetohej se prindërit e tij mbështeteshin financiarisht prej tij. Gjykata e rrëzoi këtë argument. Në arsyetimin e saj, gjykata theksoi se ligji italian i emigracionit dallon ndërmjet dy kategorive alternative: “prindi në ngarkim” dhe “prindi mbi gjashtëdhjetë e pesë vjeç”. Ky dallim nuk është vetëm teknik — ai përcakton çfarë duhet provuar.

Për prindin në ngarkim, theksi është te nevoja ekonomike. Por për prindërit që kanë kaluar moshën gjashtëdhjetë e pesë vjeç, varësia ekonomike nuk është më e rëndësishme. Ajo që ka vlerë është nëse fëmijët e tjerë në vendin e origjinës janë — ose nuk janë — në gjendje të ofrojnë kujdes. Sipas gjykatës, kjo është një zgjedhje e vetëdijshme e ligjvënësit: mosha e shtyrë nënkupton nevoja më të mëdha për kujdes personal, jo vetëm mbështetje materiale.

Në rastin konkret, aplikuesi nuk arriti të dëshmonte se fëmijët e tjerë që jetonin në Marok ishin të paaftë të kujdeseshin për nënën e tyre për shkak të problemeve shëndetësore serioze dhe të dokumentuara. Për shkak të mungesës së këtyre provave, gjykata konstatoi se ambasada kishte vepruar në përputhje me ligjin kur refuzoi vizën. Kështu, padia u hodh poshtë.

Vendimi konfirmon një qëndrim të pandryshuar juridik: bashkimi familjar i prindërve të moshuar kërkon një nivel të lartë provash. Aplikuesit duhet të tregojnë jo vetëm se janë në gjendje të mbështesin financiarisht prindërit e tyre, por edhe se asnjë nga vëllezërit ose motrat në vendin e origjinës nuk është në gjendje të ofrojë kujdesin e nevojshëm.

Edhe pse vendimi lidhet me një rast specifik, mesazhi i tij ka një vlerë më të gjerë. Në një kontekst ku Italia përpiqet të balancojë mbrojtjen kushtetuese të unitetit familjar me kërkesat e menaxhimit të migracionit, autoritetet konsullore dhe gjykatat vazhdojnë të zbatojnë standarde të rrepta provuese në rastet që përfshijnë prindër të moshuar.

---

Avv. Fabio Loscerbo